Trump’ın Grönland’ı Ele Geçirme Planları Avrupa’da Endişe Yarattı
Trump’ın Grönland üzerindeki askeri ve satın alma planları Avrupa’da endişe yarattı. NATO’nun geleceği tehlikede.
Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a dair askeri seçeneklerin masada olduğunu belirtmesiyle birlikte, bu konudaki tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Danimarka’ya bağlı olan Grönland, Trump yönetimi tarafından ulusal güvenlik açısından kritik bir öneme sahip olarak değerlendiriliyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Grönland konusunda tüm seçenekleri değerlendirdiğini ve askeri müdahalenin her zaman bir alternatif olduğunu ifade etti.
Trump, daha önce Grönland’ın stratejik önemine dikkat çekerek, bu bölgedeki Çin ve Rusya’nın faaliyetlerine vurgu yapmış ve ABD’nin adayı kontrol etmesinin güvenlik açısından zorunlu olduğunu savunmuştu. 2019’da Grönland’ı “satın alma” önerisi gündeme geldiğinde, Danimarka bu durumu ciddiye almamıştı. Ancak Trump’ın son dönemde askeri güç ihtimalini de gündeme getirmesi, durumun ciddiyetini artırdı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Kongre üyeleriyle yaptığı kapalı bir toplantıda, açıklamaların askeri bir işgal anlamına gelmediğini belirtmesi dikkat çekti. Rubio, Grönland’ın satın alınmasının hedef olduğunu ifade etti. New York Times, Trump’ın ekibinden Grönland’ın satın alınmasına yönelik güncellenmiş bir plan talep ettiğini bildirdi. Grönland, 1953’e kadar Danimarka’nın kolonisi olarak yönetilmiş, 1979’dan bu yana ise artan özerklik haklarına sahip olmuştur. Ada, günümüzde büyük ölçüde kendi kendini yönetirken, dış politika ve savunma konularında son söz Danimarka’ya aittir.
ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, askeri müdahale ihtimaline karşı çıkarak bunun uygun olmadığını dile getirdi. Bu durum, Trump’ın söylemlerinin kendi partisinde bile rahatsızlık yarattığını gösteriyor. Avrupa’dan gelen tepkiler ise hızlı bir şekilde Danimarka’ya destek olarak ortaya çıktı. Almanya, Fransa ve birçok Avrupa Birliği ülkesi, Grönland’ın statüsü ile ilgili kararların yalnızca Danimarka ve Grönland halkına ait olduğunu vurguladı.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD’nin olası bir askeri müdahalesinin NATO’nun sonunu getirebileceği uyarısında bulundu. Frederiksen, bir NATO üyesinin başka bir NATO ülkesine saldırmasının ittifakın temelini yok edeceğini savundu. Güvenlik uzmanı Christian Mölling, Trump’ın açıklamalarının baskı kurmaya yönelik olduğunu belirtirken, askeri müdahalenin ihtimal dışı olmadığını da vurguladı. Mölling, böyle bir senaryonun NATO’nun iç dayanışma ilkesini tamamen tersine çevireceğini ifade etti.
Grönland uzmanı Ebbe Volquardsen, Trump’ın stratejisinin adadaki toplumu bölmeye yönelik olduğunu savunuyor. Son günlerde sosyal medyada Grönland’ın ABD bayrağı renkleriyle paylaşılması büyük tepkilere yol açtı. Bazı bağımsızlık yanlısı grupların ABD ile “serbest ortaklık” fikrine sıcak baktığı belirtiliyor. Volquardsen’e göre, Grönland toplumu bu konuda derin bir bölünme yaşıyor. Uzmanlar, Grönland’ın zengin yeraltı kaynakları ve nadir elementlerinin ABD için önemli olduğunu kabul etmekle birlikte, Washington’un asıl hedefinin yalnızca ekonomik olmadığını vurguluyor. Bu durum, ABD’nin topraklarını genişletme fikrine dayanan son derece tehlikeli bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.
Trump yönetiminin Grönland konusundaki ısrarı, Batı ittifakı içinde şimdiye kadarki en ciddi gerilim başlıklarından biri olarak görülüyor ve gözler Washington’dan gelecek bir sonraki adıma çevrilmiş durumda.
