AB, Çin ile Ticaret İlişkilerini Sürdürecek, Bağımlılığı Azaltacak
AB liderleri, Çin ile ticaretin devam edeceğini ve bağımlılığın azaltılacağını duyurdu.
Brüksel’de gerçekleştirilen Avrupa Birliği (AB) zirvesinde, liderler Çin ile artan ticaret açığı ve ekonomik bağımlılık konularında yeni adımlar atma kararı aldı. AB, şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmesi ve stratejik bağımlılıklarını azaltması için Avrupa Komisyonu’na görev verdi.
AB liderleri, Çin ile olan ekonomik ilişkilerin devam etmesi gerektiğini belirtirken, adil rekabeti tehdit eden uygulamalara karşı AB’nin ekonomik savunma mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği konusunda fikir birliğine vardı.
Son yıllarda AB ile Çin arasındaki ticaret açığı 360 milyar avroya ulaştı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, son beş yılda Çin’den yapılan ithalatın %45 oranında arttığını ve geçen yılki ticaret açığının rekor seviyeye ulaştığını ifade etti. İlk dört ayda açığın %10 daha büyüdüğü kaydedildi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, günlük ticaret açığının 1 milyar avroya yaklaştığını vurgulayarak, bu durumun sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.
Çin’in artan rekabet gücü, Avrupa’nın geleneksel sanayi alanlarındaki üstünlüğünü tehdit ediyor. Artık sadece düşük maliyetli bir üretim merkezi olarak görülmeyen Çin, otomotiv, enerji ve demiryolu teknolojileri gibi birçok sektörde Avrupa’nın pazarını zorlamaya başladı. Çinli şirketlerin devlet destekleri ve teşviklerle desteklenmesi, küresel rekabette dengesizlikler yaratıyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, küresel ticaretteki rekabetin bozulmasına dikkat çekerek, sübvansiyonlarla dolu pazarları kabul etmediklerini belirtti.
AB liderleri, ABD tarzı bir ekonomik kopuş politikası benimsemek yerine, “risk azaltma” stratejisini öne çıkardılar. Bu bağlamda, Avrupa Komisyonu’ndan, şirketlerin belirli ülkelere olan bağımlılıklarını azaltacak yeni bir araç geliştirmesi istendi. Bu mekanizmanın doğrudan herhangi bir ülkeyi hedef almayacağı, ancak kritik sektörlerde tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesini teşvik edeceği ifade edildi.
Ursula von der Leyen, Avrupa şirketlerinin bu konuda yeterince hızlı hareket etmediğini belirterek, yeni aracın işletmeleri daha hızlı adım atmaya yönlendireceğini söyledi.
AB, son dönemde Çin menşeli elektrikli araçlara ek gümrük vergileri getirmiş ve aşırı devlet desteği alan şirketlerin kamu ihalelerine katılımını sınırlayan düzenlemeler yürürlüğe koymuştu. Ancak birçok üye ülke, mevcut önlemlerin yeterliliğini sorguluyor. Zirvede, Avrupa Komisyonu’ndan mevcut koruma araçlarını gözden geçirmesi ve gerekirse yeni savunma mekanizmaları geliştirmesi talep edildi.
AB kaynakları, “Made in Europe” kriterlerinin güçlendirilmesi, stratejik sektörlerin desteklenmesi ve olası Çin karşıtı önlemler için dayanışma fonlarının oluşturulmasının tartışıldığını belirtti.
Bazı üye ülkeler daha sert bir Çin politikası talep ederken, çoğunluk ekonomik ilişkilerin tamamen koparılmasına karşı çıkıyor. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Çin ile çatışmadan kaçınılması gerektiğini ifade ederek, pragmatik bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini belirtti.
AB liderleri, sonuç bildirgesinde Birliğin ekonomik ve güvenlik çıkarlarını korurken önemli ticaret ortaklarıyla yapıcı diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Zirvede ayrıca, AB’nin 2028-2034 dönemini kapsayan yeni Çok Yıllı Mali Çerçevesi de ele alındı. Avrupa Komisyonu, mevcut 1,2 trilyon avroluk bütçenin yaklaşık 2 trilyon avroya çıkarılmasını önerdi. Yeni bütçede Avrupa’nın rekabet gücünün artırılması, savunma kapasitesinin güçlendirilmesi ve tarım ile bölgesel kalkınmanın desteklenmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Ancak bütçenin büyüklüğü ve finansmanı konusunda üye ülkeler arasında zorlu müzakerelerin yaşanması bekleniyor.
