Yapay Zeka Kullanımı Depresyon ve Kaygı ile Bağlantılı
Yeni bir araştırma, yapay zeka kullanımının ruh sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koydu.
Son zamanlarda yapılan bir araştırma, sosyal etkileşim veya duygusal destek amacıyla sohbet botlarıyla daha fazla zaman geçiren bireylerin, ruh sağlığı sorunları yaşama olasılığının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan bu çalışma, yapay zekanın kişisel tavsiye ve destek amacıyla kullanımının önemini vurguluyor.
Mass General Brigham’dan araştırmacılar, ABD genelinde 20 binden fazla katılımcıyla gerçekleştirdikleri anketle yapay zeka kullanım alışkanlıklarını ve ruh sağlığı semptomlarını inceledi. Araştırmanın bulgularına göre, katılımcıların yüzde 10,3’ü yapay zekayı en az günde bir kez, yüzde 5’i ise günde birden fazla kez kullandıklarını ifade etti. Günlük kullanıcıların yüzde 87,1’i, yapay zekayı öneri, tavsiye veya duygusal destek gibi kişisel nedenlerle kullandıklarını bildirdi. Kişisel amaçlarla sohbet botu kullananların, kullanmayanlara göre en az orta düzeyde depresyon, kaygı ve sinirlilik belirtileri gösterme olasılıklarının daha yüksek olduğu gözlemlendi.
Doz-Tepki İlişkisi ve Riskli Gruplar
Çalışmanın başyazarı Dr. Roy Perlis, yapay zeka kullanım sıklığının artmasıyla birlikte ruhsal semptomların da şiddetlendiği bir ‘doz-tepki’ ilişkisi gözlemlediklerini belirtti. Özellikle 45-64 yaş aralığındaki kullanıcıların, yapay zeka kullanımıyla birlikte depresif belirtiler bildirme oranlarının daha yüksek olduğu kaydedildi. Bununla birlikte, iş veya okul projeleri için yapay zeka kullanımının depresyon belirtileri ile bir ilişki göstermediği tespit edildi.
Terapi Yerine Geçmemeli
Amerikan Psikoloji Derneği (APA), yapay zekanın profesyonel terapi ve psikolojik tedavinin yerini alamayacağı konusunda uyarılarda bulunuyor. Dr. Perlis, genel amaçlı sohbet botlarının sosyal veya ruhsal destek sağlamak üzere tasarlanmadığını, bu amaçlarla kullanıldıklarında risk oluşturabileceğini vurguladı. Araştırmacılar, bu durumun ‘kısır bir döngü’ olabileceğine dikkat çekiyor: “Depresif hisseden kişilerin arkadaşlık veya destek arayışıyla yapay zekaya yönelmesi oldukça makul bir durumdur. Ancak bu etkileşim, bazı bireylerde ruh halinin daha da kötüleşmesine yol açabilir.”
Araştırmanın Kısıtlamaları
Anket verileri, yapay zeka ile ruh sağlığı sorunları arasında bir ilişki olduğunu gösterse de, bu durumun sebep-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını belirtmek önemlidir. Yani yapay zekanın depresyona yol açıp açmadığı veya depresif bireylerin mi yapay zekaya yöneldiği henüz netlik kazanmış değildir. Uzmanlar, kullanıcıların sohbet botlarıyla etkileşim sonrasında kendilerini nasıl hissettiklerine dikkat etmelerini öneriyor.
