İngiltere’den İsrail yerleşimlerine Batı Şeria ambargosu

İngiltere’nin, işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara ticaret yasağı getirmeyi değerlendirdiği bildirildi.

İngiltere’nin, iki devletli çözümü destekleme politikası kapsamında işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara ticaret yasağı getirmeyi değerlendirdiği bildirildi. Londra merkezli Kraliyet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Chatham House tarafından yayımlanan analizde, böyle bir kararın gecikmiş ancak önemli bir adım olacağı belirtildi.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın, İsrail’e yönelik ticaret kısıtlamaları konusunda hükümetin yeni yaklaşımını kısa süre içinde açıklayabileceği ileri sürüldü. Miliband daha önce, İsrail’in Doğu Kudüs’ü izole etmeyi ve Batı Şeria’nın kuzey ile güneyi arasındaki bağlantıyı kesmeyi amaçladığı belirtilen E1 yerleşim projesini uluslararası hukukun açık ihlali olarak nitelendirmişti.

Miliband, Filistin topraklarının gasbedilmesine karşı atılabilecek adımların hükümet içinde ve müttefiklerle görüşüldüğünü belirterek, konuya ilişkin ilerleyen haftalarda daha fazla açıklama yapılabileceğini söylemişti.

Chatham House’dan ticaret yasağı çağrısı

Chatham House değerlendirmesinde, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşimleri genişletmesi, Filistin topraklarına el konulması ve yerleşimci şiddetindeki artışın, İsrail’in yanında egemen bir Filistin devletinin kurulmasının önündeki başlıca engeller arasında yer aldığı ifade edildi.

Analizde, Başbakan Andy Burnham liderliğindeki İşçi Partisi hükümetinin İsrail’in yasa dışı yerleşimleriyle ticareti yasaklaması gerektiği savunuldu. Bu adımın, İngiltere’nin ticaret politikasını uluslararası hukukla uyumlu hale getireceği ve Filistin devletinin tanınmasına yönelik politikayı destekleyeceği kaydedildi.

İngiliz hükümetlerinin uzun süredir Doğu Kudüs de dahil olmak üzere Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka aykırı kabul ettiği hatırlatılan değerlendirmede, yerleşimlerin Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’nin 49. maddesini ihlal ettiği belirtildi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin İngiltere’nin de desteklediği 2334 sayılı kararında da yerleşimlerin hukuki geçerliliğinin bulunmadığının teyit edildiği aktarıldı.

Analizde ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı’nın 2024 tarihli danışma görüşünde devletlere, yasa dışı yerleşimlerin sürdürülmesine katkı sağlayabilecek ticaret ve yatırım ilişkilerini önlemek için adım atma çağrısında bulunduğu anımsatıldı.

İsrail’den İngiltere’ye sert tepki

İngiltere’nin Batı Şeria’daki yerleşim ürünlerine yönelik yaptırım hazırlığı İsrail’de tepkiyle karşılandı. İsrail’in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, haberlerin ardından İngiltere’nin Tel Aviv Büyükelçisi Simon Walters’ın sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu.

Smotrich, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İngiliz hükümetini antisemitizmle suçladı. Büyükelçinin derhal sınır dışı edilmesini isteyen Smotrich, Londra yönetiminin ekonomik ve toplumsal sorunlardan kurtulmak için Yahudilere ve İsrail’e saldırdığını öne sürdü. İsrailli bakan, paylaşımının sonunda “İngiliz mandası sona ermiştir” ifadesini kullandı.