Bitcoin’in Kayıp Servetleri: Her 5 Bitcoin’den 1’i Yok

Bitcoin dünyasında kaybolan servetler, milyonlarca dolarlık varlıkların erişilemez hale gelmesine yol açıyor.

Kripto para dünyasında özgürlük, bazen geri dönüşü olmayan hatalarla beraber gelir. Geleneksel bankacılık sistemlerinde, hesabınızın şifresini unuttuğunuzda genellikle basit bir telefon görüşmesi ile sorunu çözebilirsiniz. Ancak Bitcoin gibi dijital para birimlerinde durum oldukça farklıdır. Çünkü Bitcoin, kullanıcıların kendi finansal yönetimlerini üstlenmelerini gerektirir. Bu özgürlük, aynı zamanda tüm sorumluluğun da kullanıcıya ait olduğu anlamına gelir.

Kaybolan özel anahtarlar veya unutulan şifreler, milyarlarca dolarlık dijital servetlerin sonsuza dek erişilemez hale gelmesine yol açabiliyor. Bu dijital varlıklar, teknik olarak blokzincirde hala mevcut olsa da, sahipleri tarafından kullanılamaz hale geliyor.

Günümüzde dolaşımdaki Bitcoin arzının yaklaşık yüzde 20’sinin kaybolduğu veya erişilemez cüzdanlarda kilitli olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, milyonlarca Bitcoin’in fiilen dolaşım dışında kaldığı anlamına geliyor.

Kripto dünyasının en dikkat çekici kayıp hikâyelerinden biri, Galler’in Newport kentinde yaşayan mühendis James Howells’a aittir. Howells, 2009 yılında evindeki eski bir Dell dizüstü bilgisayarla yaklaşık 8000 Bitcoin üretmişti. O dönemde Bitcoin’in ekonomik değeri neredeyse yoktu ve bu faaliyet yalnızca teknoloji meraklılarının ilgisini çekiyordu.

Yıllar sonra bilgisayarını parçalayan Howells, Bitcoin cüzdanının özel anahtarlarını içeren hard diski saklamaya karar verdi. Ancak 2013 yılında yapılan bir temizlik sırasında bu disk yanlışlıkla çöpe atıldı. O dönemdeki partneri, kullanılmayan eşyalarla birlikte hard diski de çöpe gönderdi. Böylece yüz milyonlarca dolar değerindeki servetin anahtarı, Newport’taki Docksway çöplüğünde kayboldu.

Howells, diskin çöplüğün hangi bölümünde olabileceğini tahmin ediyor. Diskin, Ağustos-Kasım 2013 döneminde depolanan yaklaşık 15 bin tonluk atık yığınının içinde olduğu düşünülüyor. Ancak çöplüğün toplam büyüklüğü 1,4 milyon ton atığı aşıyor. Howells, diski bulmak için çeşitli projeler geliştirdi; yapay zeka destekli tarama sistemleri ve özel kazı ekipleri ile kapsamlı planlar hazırladı. Hatta, bulunması halinde elde edilecek gelirin yüzde 10’unu Newport halkına bağışlamayı teklif etti. Ancak Newport Belediyesi, bu talepleri reddetti ve kazının çevre sağlığı açısından risk oluşturacağını belirtti.

Howells, 2024 yılında belediyeye karşı dava açtı, ancak Ocak 2025’te Yüksek Mahkeme, hard diskin hukuken belediyeye ait olduğuna hükmederek davayı reddetti. Newport çöplüğünün 2026 yılında kapatılarak güneş enerjisi sahasına dönüştürüleceği haberi ise Howells’ın servetinin büyük olasılıkla sonsuza dek toprağın altında kalacağı anlamına geliyor.

Bir diğer dikkat çekici hikâye ise San Francisco’da yaşayan programcı Stefan Thomas’a ait. Thomas, 2011 yılında Bitcoin hakkında hazırladığı bir tanıtım videosu karşılığında 7.002 Bitcoin ödeme aldı. O dönemde bu miktar yalnızca birkaç bin dolar değerindeydi. Thomas, Bitcoin anahtarlarını IronKey isimli bir USB bellekte sakladı. Ancak bu cihaz, on kez yanlış şifre girildiğinde tüm verileri kalıcı olarak siliyor.

Thomas, şifreyi bir kâğıda not etmişti fakat zamanla bu notu kaybetti. En sık kullandığı şifre kombinasyonlarını denedi ama sekiz girişimin tamamı başarısız oldu. Şu anda elinde yalnızca iki deneme hakkı bulunuyor; bu da yapılacak tek bir yanlış girişin milyarlarca dolarlık servetin sonsuza dek yok olmasına neden olabileceği anlamına geliyor.

Thomas, yaşadığı psikolojik baskıyı şu sözlerle ifade etmişti: “Gece yatağa uzanıp bunu düşünürdüm. Sonra yeni bir fikir aklıma gelir, bilgisayara koşardım. Ancak yine başarısız olur ve yeniden çaresizlik hissederdim.” Sonunda, yaşadığı stresin hayatını olumsuz etkilemeye başladığını söyleyerek USB belleği İsviçre’deki güvenli bir kasaya kaldırarak hayatına devam etmeye karar verdi.

Yıllar sonra bir siber güvenlik firmasının, tam da bu model IronKey cihazını kırmayı başardığını açıklaması dikkat çekti. Firma, cihazın kendini imha mekanizmasını devreye sokmadan yaklaşık 200 trilyon sanal şifre denemesi gerçekleştirebilen bir yöntem geliştirdi ve Thomas’a yardım teklif etti. Ancak Thomas, daha önce başka uzman ekiplerle sözlü anlaşmalar yaptığını belirterek bu teklifi kabul etmedi.

Uzmanlar, Howells ve Thomas’ın hikâyelerinin yalnızca en bilinen örnekler olduğunu belirtiyor. Blokzincir analiz şirketi Chainalysis’e göre, dolaşımdaki Bitcoin’lerin yaklaşık yüzde 20’si kayıp veya erişilemez durumda. Bu durum, on milyonlarca insanın gözü önünde duran ancak asla harcanamayacak devasa bir servetin varlığına işaret ediyor.

Kayıp Bitcoin hikâyeleri genellikle benzer bir senaryoyu izliyor: İnsanlar Bitcoin’i değersiz olduğu dönemlerde satın alıyor veya üretiyor, daha sonra özel anahtarlarını bir bilgisayarda, USB bellekte, kâğıt notlarda ya da eski sabit disklerde saklıyor. Yıllar içinde bu kayıtlar kayboluyor, unutuluyor veya yanlışlıkla imha ediliyor. Kripto kurtarma şirketleri, Bitcoin fiyatının yükseldiği dönemlerde kendilerine yapılan başvuruların arttığını belirtiyor.

Bitcoin sisteminde kaybedilen coin’ler teknik olarak yok olmuyor. Blokzincir üzerinde varlıklarını sürdürmeye devam ediyorlar ancak erişilemedikleri için fiilen dolaşımdan çıkmış sayılıyorlar. Bu durum, toplam Bitcoin arzını fiilen azaltıyor. Ekonomik açıdan bakıldığında, dolaşımdaki arzın azalması, kalan Bitcoin’lerin kıtlığını artırarak fiyatları destekleyen bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre, bu hikâyeler yalnızca talihsiz kazalar değil, aynı zamanda kripto para sisteminin en temel gerçeğini de gözler önüne seriyor. Geleneksel finans sistemi hataları telafi edecek mekanizmalar üzerine kuruludur. Ancak Bitcoin’de böyle bir güvenlik ağı bulunmuyor. “Kendi bankan ol” felsefesi, aynı zamanda “kendi güvenlik sistemin ol” sorumluluğunu da beraberinde getiriyor. Bu nedenle uzmanlar, özel anahtarların ve kurtarma ifadelerinin birden fazla güvenli noktada saklanmasını, fiziksel yedekler oluşturulmasını ve bilgilerin tek bir cihaz ya da depolama alanına emanet edilmemesini tavsiye ediyor. James Howells ve Stefan Thomas’ın hikâyeleri, kripto dünyasının en pahalı derslerinden birini hatırlatıyor: Bu ekosistemde en büyük risk çoğu zaman piyasa değil, insanın kendi hatalarıdır.