Batılı Ülkelerden İsrail’in E1 Yerleşim Projesine Sert Tepki

İngiltere, Fransa, Almanya ve diğer ülkeler, İsrail’in E1 yerleşim projesine dair ihale ilanını kınadı.

İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç liderleri, ortak bir açıklama yaparak, İsrail’in işgal altındaki Doğu Kudüs’te E1 adı verilen yasa dışı yerleşim projesi için ihale ilanı yayımlamasını kınadı. Açıklamada, “İsrail hükümetinin E1 yerleşim projesi için inşaat ihaleleri yayımlama kararı kabul edilemez” ifadeleri yer aldı.

Uluslararası toplumun uzun süredir bu yerleşim genişlemesine karşı çıktığı ve endişelerini özel görüşmelerde ve kamuoyu önünde dile getirdiği belirtilen açıklamada, “E1 yerleşimi, Batı Şeria’yı bölerek Filistin topraklarının bütünlüğüne zarar verecek ve iki devletli çözüm ihtimalini zayıflatacaktır” denildi.

Ayrıca, uluslararası hukukun Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin yasa dışı olduğunu açıkça belirttiği ve bu durumun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından da teyit edildiği vurgulandı. Açıklamada, “Batı Şeria’da sivillere yönelik yerleşimci şiddeti eşi görülmemiş seviyelere ulaşmış ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamalar getirilmiştir. Bu ağır istikrarsızlık döneminde alınan bu karar daha da endişe vericidir. İsrail hükümetine bu planları derhal geri çekmesi ve Batı Şeria’daki yerleşim genişlemesini durdurması çağrısında bulunuyoruz. Bu planlar, yalnızca barıştan uzaklaşmamıza neden olmakla kalmayacak, aynı zamanda İsrail’in uluslararası konumunu da zayıflatacaktır. Şirketler, inşaat ihalelerine teklif vermemelidir. Uluslararası hukukun ciddi ihlallerine dahil olma riski ve bunun getireceği hukuki ve itibar kaybının farkında olmalıdırlar” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamayı imzalayan ülkeler, iki devletli çözüme dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa olan bağlılıklarını yineleyerek, bu doğrultuda hareket etmeye devam edeceklerini belirtti.

Doğu Kudüs’ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı’nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye yakınında inşa edilen Maale Adumim yerleşim biriminin, Batı Kudüs’e giden yola bağlanması amacıyla E1 Projesi başlatılmıştı. Bu proje kapsamında, bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek için 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilmişti.

İsrail yönetimi, Filistin Devleti’nin kurulmasını engelleyeceği iddia edilen E1 Projesi’ni, önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle dondurmuştu. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria’yı fiilen ikiye bölecek E1 Projesi’ni Eylül 2025’te onayladı. Bu proje ile İsrail, işgal altında tuttuğu Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi hedefliyor.

İsrail hükümeti, E1 Yahudi yerleşim projesine dair verdiği taahhütleri ihlal ederek, itirazda bulunan taraflara önceden bildirimde bulunmaksızın 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımladı.