Nijerya’da Askeri Hava Saldırılarında Sivil Kayıplar Adalet Arıyor
Nijerya’nın Kaduna bölgesinde askeri hava saldırılarında 300’den fazla sivil kayıp yaşandı. Hayatta kalanlar adalet arayışında.
2017 yılından bu yana Nijerya’da gerçekleştirilen askeri hava saldırıları, hatalı istihbarat ve operasyonel başarısızlıklar nedeniyle 300’den fazla sivilin hayatını kaybetmesine yol açtı. Bu olayların en sonuncusu, 3 Aralık 2023 tarihinde Kaduna’nın Tudun Biri köyünde meydana geldi. O gece, köyde düzenlenen Mevlid kutlamaları sırasında, bir askeri insansız hava aracı (İHA) tarafından gerçekleştirilen saldırıda çok sayıda sivil hayatını kaybetti.
Köyün gençlik lider yardımcısı John Solomon, o gece yaşananları şöyle anlattı: “Gece saat 22.00 civarında, caminin etrafında toplanmış çocuklar ve aileleri eğlenirken, ilk askeri saldırı kalabalığın ortasına isabet etti. Patlama sesi tüm köyü sarstı.” John, kızı Keziah’ı kaybettiği anı, “Onu patlama çukurunun tam ortasında, derin bir kraterin içinde buldum. İlk çocuğumdu ve artık yok,” diyerek hatırladı.
İlk saldırının ardından, kurtarma çalışmaları sırasında ikinci bir İHA saldırısı daha gerçekleşti. Bu saldırıda, kurtarma çabası içinde olan Beşir Ahmed hayatını kaybetti. Saldırılar sonucunda en az 85 köylü öldü, 70’ten fazla kişi ise yaralandı. Olayın ardından hayatta kalanlar, yaşadıkları travmanın izlerini taşımaya devam ediyor.
Hava kuvvetleri, saldırının ardından kendilerinin müdahil olmadığını iddia etse de, ertesi gün yapılan acil toplantıda sorumluluğu üstlendi. Ordunun açıklamasında, köyün teröristlerin hareketlerini takip eden hava gözetleme operatörlerinin rutin devriyesi sırasında istemeden etkilendiği belirtildi. Ancak, köylüler hükümetin verdiği sözlerin yerine getirilmediğini ve inşa edilen kamu altyapılarının işlevsiz olduğunu ifade ediyor.
Hükümet, köyde asfalt yol, sağlık kliniği ve ilkokul gibi bazı projeler gerçekleştirmiş olsa da, bu yapıların çoğu atıl durumda. Hayatta kalanlar, İslami usullere göre diyet ödemesi talep ediyor. Saldırıda kızı Margaret’i kaybeden çiftçi Victor Emmanuel, “Bu kamu binaları bize verilmiş kişisel tazminat değildir,” diyerek hükümetin taahhütlerini yerine getirmediğini vurguladı.
John ve diğer hayatta kalanlar, hükümetin verdiği sözlerin yerine getirilmesini talep ediyor. John, “Hükümet buraya geldi ve belirli sözler verdi çünkü büyük bir yanlış yaptığını biliyordu. Bu sözlerin yerine getirilmesini istiyoruz,” dedi. Saldırının ardından, köydeki aileler, kaybettikleri sevdikleri için adalet arayışlarına devam ediyor.
Nijerya’nın terörle mücadele operasyonları sırasında yaşanan sivil kayıplar, askeri yetkililerin hesap verebilirlikten kaçınmasına neden oluyor. Uzmanlar, askeri operatörlerin sivil hedefleri doğru bir şekilde ayırt edememesi durumunda, uluslararası insancıl hukukun ihlal edildiğini belirtiyor. Bu tür olayların önlenmesi için daha fazla dikkat ve sorumluluk gerektiği vurgulanıyor.
