Havacılıkta Tazminat Sorunu: Yolcuların 600 Euro’luk Hakkı
Havayolu şirketlerinin overbooking uygulamaları, yolcuların tazminat haklarını etkiliyor. Bilgi eksikliği milyonlarca Euro’luk kayıplara neden oluyor.
Dünya genelinde her yıl milyonlarca yolcu, geçerli bilet ve onaylarına rağmen “kapasite üstü satış” (overbooking) nedeniyle uçağa alınmamaktadır. Türkiye’nin havacılık alanında bir dünya merkezi haline gelmesiyle birlikte, uçağa kabul edilmeyen yolcuların sayısı da artış göstermektedir. Avukat Seda Yılmaz, yolcuların sahip olduğu önemli yasal hakların, bilgi eksikliği nedeniyle “havada kaldığına” dikkat çekerek, bu konuda kritik uyarılarda bulundu.
Hava yolu şirketlerinin endüstri standardı olarak uyguladığı overbooking, yolcu sayısındaki artışla birlikte karmaşık bir hal almaya başlamıştır. Seyahat planları alt üst olan yolcuların çoğunun hakları hakkında bilgi sahibi olmadığını belirten Avukat Seda Yılmaz, “Havalimanında ‘Uçağımız dolu, sizi bir sonraki sefere aktaracağız’ denildiğinde, birçok yolcu durumu çaresizce kabulleniyor. Oysa bu noktada nakdi tazminat hakkı anayasal bir koruma altındadır,” dedi.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yayımlanan SHY-YOLCU yönetmeliğine dikkat çeken Yılmaz, tazminat süreçlerini şu şekilde özetledi: Mesafe ve süreye bağlı olarak, nakdi tazminat 100 Euro ile 600 Euro arasında değişmektedir. Bu kapsam, sadece uçağa kabul edilmemeyi değil; uçuş iptalleri ve belirli süreyi aşan gecikmeleri de içermektedir.
Geçtiğimiz yıl Türkiye’de yolcu sayısının 247 milyona ulaştığını hatırlatan Yılmaz, operasyonel aksaklıklardan etkilenen %2’lik kesimin büyük bir tazminat potansiyeli oluşturduğunu vurguladı. Yılmaz’a göre, hak arama bilincinin düşük olması nedeniyle her yıl milyonlarca Euro değerindeki tazminat miktarı, mağdurlara ulaşmadan havayolu şirketlerinin kasasında kalmaktadır.
Mağduriyet anında atılması gereken üç kritik adımı da hatırlatan Yılmaz, ilk olarak uçağa alınmama nedenini gösteren imzalı “Denied Boarding” formunu talep etmeyi, ardından konaklama, transfer ve yemek gibi ekstra masrafların fişlerini saklamayı ve son olarak talebi reddedilen yolcuların Tüketici Hakem Heyetleri veya SHGM üzerinden haklarını aramaları gerektiğini belirtti. Online check-in yapmanın bu riski azalttığını vurgulayan uzmanlar, overbooking mağduriyetinin sadece bir “şanssızlık” değil, aynı zamanda hukuki bir süreç olduğunu ifade ediyor.
