Gübre ve Tarım Sektörüne Karbon Düzenlemesi Uyarısı
Gübre sektörü, AB’nin karbon düzenlemesi ile 2026’da yeni bir döneme girmeye hazırlanıyor. Tarım ürünleri de kapsam dahil edilebilir.
Gübre sektörü, Avrupa Birliği’nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması çerçevesinde 1 Ocak 2026’dan itibaren başlayacak yeni uygulamalara hazırlık yapıyor. GÜİD Başkanı Metin Güneş, bu mekanizmanın AB’nin karbon salınımını azaltma hedeflerinden biri olduğunu ifade etti.
AB’nin, Avrupa’ya ihraç edilen ürünlerin karbon yoğunluğunu dikkate alacağı bu yeni düzenleme ile ithalatçıların karbon sertifikası satın almasının zorunlu hale geleceği belirtiliyor. Güneş, mekanizmanın aşamalı bir şekilde uygulanacağını ve ilk etapta gübre, çimento, çelik ve alüminyum gibi yüksek karbon salınımına sahip sektörleri kapsayacağını vurguladı. 2023 itibarıyla pilot uygulamaların başladığını, tam anlamıyla 2026’da devreye alınmasının planlandığını kaydeden Güneş, “Bu süreçte AB üyesi ülkelerdeki üreticilerle ithalatçılar arasındaki rekabet dengesinin gözetileceği önemli bir aşamaya geçiliyor. Türkiye gibi AB’ye tarım ürünü ihraç eden ülkeler açısından bu durum kritik bir öneme sahip. İlk aşamada gübre sektörü kapsama alınacak ve bunun tarıma dolaylı etkileri olacak” dedi.
Güneş, mekanizmanın orta vadede kapsamının genişleyebileceğini ve tarım ürünlerinin de bu düzenlemeye dahil edilebileceğini belirtti. Özellikle yoğun gübre kullanılan ürünler ile sera ve hayvancılık ürünlerinin karbon ölçümüne tabi tutulabileceğini ifade etti. Türkiye’nin AB için en büyük tarım ihracat pazarı olduğunu hatırlatan Güneş, “Gübre kullanımı, fosil yakıtla sulama ve verimsiz enerji tüketimi, ihracat açısından dezavantaj yaratıyor. Bu düzenleme ile organik ve iyi tarım uygulamaları ön plana çıkabilir, karbon dostu üretim desteklenebilir ve yeşil finansman ile AB fonlarına erişim artabilir. Ancak bu süreçte uyum maliyetleri, karbon ölçümü, raporlama ve sertifikasyon gibi ek masraflar da ortaya çıkabilir” diye konuştu.
Güneş, mekanizmanın tarımı doğrudan vergilendirmediğini, ancak tarımı köklü bir şekilde dönüştürecek bir baskı oluşturduğunu vurguladı. Tarım ürünlerinde karbonun dört ana kaynağının bulunduğunu, en büyük payın gübre kullanımından geldiğini belirterek, toprak analizinin zorunlu hale gelmesi, hassas gübreleme yapılması ve organik-biyolojik gübre kullanımının teşvik edilmesi gerektiğini ifade etti.
Geçiş sürecinde sektör temsilcilerine eğitim verdiklerini aktaran Güneş, “Gübre ve enerji tüketimi kayda alınmalı, kooperatif bazlı karbon ölçüm başlatılmalı, sertifikasyon yaygınlaştırılmalı ve yenilenebilir enerji yatırımları yapılmalı. Mekanizma tarımı kapsadığında düşük karbonlu üretici pazarda kalır, diğerleri elenir. Uyum sağlayan kazanır, geciken kaybeder. Uyum, daha pahalı değil, daha akıllı üretim demektir” şeklinde konuştu.
